CONSTANT JAN COLDEWEY, voormalig directeur en eigenaar van Jb. Bussink’s Koninklijke Deventer Koekfabrieken, mag ’s werelds belangrijkste collectioneur van werken met platen van JOHANNES GERARDUS KEULEMANS genoemd worden. Zijn nagenoeg complete collectie omvatte meer dan 450 banden en is inmiddels verkocht. ”Jan Koek”, zoals Coldewey ook wel wordt genoemd, bezat zelf nog zeven originele aquarellen van de vogeltekenaar. „Als kind van pakweg tien jaar viel mijn oog op ingelijste platen uit Keulemans boek ”Onze vogels in huis en tuin”. Van mijn eerste verjaardagscentjes kocht ik er een”, vertelde de verzamelaar en vogelaar, die samen met zijn echtgenote Joanna in een sfeervol ingerichte boerderij langs de IJssel woonde. „De man intrigeerde me zo, dat ik al zijn illustraties wilde hebben. Dat was geen geringe opgave, want Keulemans is enorm productief geweest.” Na zijn pensionering spendeerde hij veel tijd om ontbrekende publicaties en gegevens over het leven van de illustrator in Nederland boven water te krijgen.

Coldewey, die een ”Keulemans” op afstand herkende, schroomde niet de zwakke kanten in het werk van zijn favoriet te noemen. „Keulemans kreeg opdracht om zo natuurgetrouw mogelijk te tekenen. Daarom ontbreekt in zijn werk meestal het landschap waarin het dier leeft. Hij besteedde nauwelijks aandacht aan achtergronden. Koos hij daar toch voor, dan zie je vaak takjes en blaadjes met dezelfde vorm. Aan de andere kant is het verbazingwekkend hoe Keulemans erin slaagde vogels zo levensecht te laten lijken. In plaats van foto’s kon hij alleen gebruik maken van opgezette dieren, die vaak ook nog eens heel slecht geprepareerd waren. Maar zijn relaties wisten dat ze op hem konden rekenen als het ging om nauwkeurigheid. Hij heeft oerknap werk geleverd!”

Door toeval kwam hij in 1975 in contact met Tony Keulemans (° 1930), die nu professor in Melbourne is. De achterkleinzoon van de tekenaar was op zoek naar informatie over zijn beroemde voorvader in Australië, Noord-Amerika en Europa. „We troffen elkaar bij een boekhandelaar in Londen.” Omdat nabestaanden over weinig details en documenten beschikten, was het tweetal in eerste instantie van mening dat het te laat was voor een biografisch boek over Keulemans. „We bespeurden echter geleidelijk een hernieuwde belangstelling in het werk van de kunstenaar. Zo organiseerde de Moorland and Tryon Gallery in Londen in 1977 de eerste tentoonstelling met originele aquarellen van Keulemans. Bovendien leverde onze zoektocht in archieven en musea meer en meer waardevol materiaal op.” In 1982 rolde ”Feathers to Brush. The Victorian birdartist John Gerrard Keulemans 1842-1912” van der pers. De exclusieve privé-uitgave van Jan Coldewey en Tony Keulemans verscheen in een oplage 500 exemplaren en is een collectoritem.

De Koninklijke familie had ooit een ”Keulemans” in bezit. Coldelwey: „Het was een tekening van de ”Dicaeum wilhelminae”, een honingvogeltje uit Oost-Indië dat naar Wilhelmina was vernoemd. De jonge Koningin kreeg de afbeelding tijdens haar bezoek aan het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie te Leiden in 1892. De Duitsers ontvreemden het portret uit Paleis Het Loo in Apeldoorn in 1942. Tot op de dag van vandaag is het spoorloos. Mogelijk bevindt het zich in de enorme oorlogsbuit die de Russen zich toeeigenden na de bevrijding.”