Toen Rembrandt Harmensz van Rijn (° 1606 - † 1669) in 1656 een inventaris van zijn bezittingen liet opmaken, trof men onder de vele ”Kunst Boecken” met prenten en tekeningen ook ”Een dito, vol teeckeninge van Rembrandt, bestaende in beesten nae 't leven” aan. De Leidse molenaarszoon, die vier eeuwen geleden werd geboren, maakte dergelijke tekeningen voor het geval dat hij dieren nodig had in een historische compositie. De exotische soorten zal de kunstenaar ongetwijfeld eveneens getekend en verzameld hebben uit het oogpunt van curiositeit. Vermoedelijk behoorden daartoe ook de studies van leeuwen, die tot de hoogtepunten behoren in zijn getekende oeuvre.

De ”Liggende leeuw” is een van de topstukken die Museum Boijmans Van Beuningen toont tijdens de expositie ”Rembrandt in Rotterdam”. Deze tekening is nauwelijks een studie te noemen, maar veel eerder een op zichzelf staand meesterwerk. Het betreft een berberleeuw (Panthera leo leo) een inmiddels uitgestorven ondersoort die de Romeinen in hun arena's lieten vechten en die waarschijnlijk ook op het Nederlandse wapenschild staat afgebeeld.

Rembrandt vereeuwigde het dier omstreeks 1650, daartoe met een aantal leerlingen in de gelegenheid gesteld door de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC) die het beest uit Noord-Afrika naar Amsterdam had verscheept. Op verbluffende wijze wist de kunstenaar met pen en bruine inkt in de liggende houding de mengeling van rust en waakzaamheid te treffen, waarbij hij oog had voor karakteristieke details als de beweeglijke staart en de springerige manen. Nederlands beroemdste schilder had al eerder leeuwen getekend, bijvoorbeeld in het twintig jaar oudere ”Daniël in de leeuwenkuil”, maar die leeuwen waren waarschijnlijk gebaseerd op knullige prentjes; ze zijn houterig, met een soort drakenkoppen.

De tentoonstelling ”Rembrandt in Rotterdam” is tot en met 5 maart 2006 te bezichtigen. De catalogus kost 38,50 euro. Meer informatie: www.boijmans.rotterdam.nl