Jan Voerman jr. (° 1890 – † 1976)
kunstenaars

JAN VOERMAN jr. kreeg bekendheid door zijn werk voor de sinds 1905 verschenen en beroemd geworden Verkade-albums. De op 23 januari 1890 geboren Jan volgde aan de Rijksacademies voor Beeldende Kunst in Amsterdam en Den Haag de opleiding grafiek, tekenen en lithografie. In 1923 trouwde hij met Henriette (”Hetty”) Mansholt. In dat jaar was ook voor het eerst werk van hem op een tentoonstelling te zien. Zijn stillevens en bloemstukken werden enthousiast ontvangen. Aan erkenning ontbrak het Jan Voerman niet, al bleef hij altijd wat in de schaduw van zijn meer bekende vader Jan staan. Deze was getrouwd met Anna, dochter van Ericus Gerhardus Verkade sr., in 1886 grondlegger van Bakkerij ”De Ruiters” der firma Verkade & Comp. te Zaandam. Dit paar vestigde zich in 1887 in Hattem, dat in de jaren daarna uitgroeide tot een kunstenaarscentrum. De IJsselschilder had het zo druk met zijn werk, dat hij in 1905 niet aan het verzoek van zijn zwagers Ericus jr., Arnold en Anton kon voldoen. De jonge directeuren van de brood-, koek- en beschuitfabriek hadden hem gevraagd als illustrator van hun eerste natuuralbum. ”Vraag dat maar aan Jan, die kan dat veel beter. Laat hij die kleine wereld maar maken en laat mij de hoge luchten”, zei Senior. Zijn oudste zoon was op dat moment pas vijftien jaar oud. Na enkele proeven van bekwaamheid mocht hij meedoen. 

Jan Voerman jr. zou uiteindelijk een van de belangrijkste illustrators van de Verkade-plaatjesalbums worden. In de beginjaren ging er geen aquarel de deur uit zonder vaders goedkeuring. In 1906 verscheen het album ”Lente”, voorzien van 144 kleurenplaatjes van Voerman jr., WENCKEBACH en VAN OORT, en geschreven door de Amsterdamse onderwijzer en natuurkenner Jacobus Pieter Thijsse (° 1865 – † 1945), die in totaal 20 Verkade-albums schreef. Van de acht illustratoren was Voerman de meest productieve.

 Hij werkte mee aan 27 van de 35 albums. Zijn tekeningen verschenen onder andere in ”Zomer” (1907), ”Herfst” (1908), ”Winter” (1909), ”De bonte wei” (1911), ”Het Naardermeer” (1912), ”Bosch en heide” (1913), ”Mijn aquarium” (1925), ”De bloemen in onzen tuin” (1926), ”Texel” (1927), ”Kamerplanten” (1928), ”Paddestoelen” (1929), ”Cactussen” (1931), ”Vetplanten” (1932), ”De bloemen en haar vrienden” (1934), ”Hans de torenkraai” (1935), ”De boerderij” (1936), ”Waar wij wonen” (1937), ”Onze groote rivieren” (1938), ”Dierenleven in Artis” (1939), ”Apen en hoefdieren in Artis” (1940), ”Vogels in Artis” (1988) en ”Eik en beuk” (1995). De samenwerking met Verkade duurde 35 jaar en werd met het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog beëindigd. De resterende 37 jaar ging de graficus en illustrator zich toeleggen op zijn vrije werk en grote passie: het werken met olieverf. Daarbij ontleende hij zijn inspiratie vrijwel altijd aan de natuur. Voerman was tevens graficus. Tot 1954 verscheen bijvoorbeeld zijn lithografische werk op kalenders.

Een groot deel van Voermans oeuvre bevindt zich in het VOERMAN MUSEUM HATTEM, die in 1975, ter gelegenheid van zijn 85-jarige leeftijd, een eretentoonstelling inrichtte. Een half jaar later, op 13 juni, overleed de kunstenaar in Blaricum. In 2001 schreef Rita van der Hout het boek ”Jan Voerman Junior, uit de schaduw van de IJsselschilder”. Ze haalt met dit standaardwerk Jan Voerman jr. niet alleen uit de schaduw van zijn dominante vader, maar probeert van hem ook het etiket ”De man van de Verkade-plaatjes” los te weken. De chronologische lijst van zijn werk in de rijk geïllustreerde paperback telt maar liefst 800 titels.

virtuele galerie
kunstenaars