ANNEKE VAN RIJS sluipt als klein meisje met haar grootvader over de Veluwe om edelherten en wilde zwijnen te spotten. „Ik vond de natuur heel boeiend, maar zulke momenten wakkerden mijn liefde voor dieren extra aan.” Haar wortels liggen in Apeldoorn, waar ze op 19 oktober 1947 wordt geboren. Hoewel ze niet in een artistiek gezin opgroeit, valt haar belangstelling voor tekenen en schilderen op. „Het creatieve zat gewoon in me.”
Anneke heeft diverse banen waar zij haar creatieve kanten kan benutten. Ze besluit in 1998 een professionele opleiding te volgen aan de Wackers Academie, een particuliere klassieke kunstacademie in Amsterdam. „De traditionele manier van werken, naar model en het bestuderen van de anatomie, sprak me aan.” Om haar ruimtelijk inzicht te stimuleren kiest zij het eerste jaar voor beeldhouwen. „Ik had nog nooit een beeld gemaakt, maar de passie was na mijn eerste beeld geboren. Ik ontdekte dat ik met ruimtelijk werk veel beter overweg kon. Dat zit meer in mijn ziel.”
De kunstenaar, die in 2003 afstudeert op het maken van dierensculpturen, werkt in de Franse ”animalier”-traditie, een kunstvorm uit het begin van de negentiende eeuw. „Dieren moeten voor mij herkenbaar blijven. Ik leg momentopnames van het dier vast, zoals het zich gedraagt in zijn eigen habitat.” Het natuurlijke gedrag inspireert haar, maar anatomiestudies, meestal in dierentuinen, vormen altijd de basis. „Bovendien analyseer ik aan de hand van natuurfilms bewegingen. Een typische beweging maakt het dier interessant. Een interactie tussen dieren roept een emotie op, waarbij soms de mogelijkheid ontstaat met de beelden te spelen en het spanningsveld te veranderen. Het innerlijke beeld zet ik over in de materie, in eerste instantie in een model van was of klei en uiteindelijk in een sculptuur van brons.”
Behalve mensfiguren en dieren dicht bij huis, zoals honden en katten, boetseren haar handen vaak Afrikaans ”wildlife”. Zo ontstaat na een reis naar Tanzania in 2000 de Serengeti Collectie met sculpturen van cheeta’s, leeuwen, panters, giraffen, zebra’s. Deze beeldenreeks vult Anneke van Rijs in de toekomst zeker aan, bijvoorbeeld met olifanten. „Afrika blijft in mijn geheugen gegrift staan en roept telkens een vreemd soort heimwee op. Het zien van een mannetjesleeuw in het wild is voor mij de ultieme ontmoeting. Hij dwingt respect af, onherroepelijk. En cheeta’s, mijn lievelingsdieren, hebben de gespierdheid en gratie van een atleet.”
De kunstenaar, die op diverse plekken in Nederland exposeert, motiveert waarom ze de essentie van de natuur wil vastleggen. „De moderne mens is vervreemd van het ritmische leven, de orde waarbij elke schakel in een volgende grijpt. Haal je een schakel weg, dan is het natuurlijke evenwicht aangetast of onherstelbaar verwoest. Gelukkig bestaan er nu nog op de wereld plekken, waar dit evenwicht voelbaar is. Het geeft innerlijke rust. Dat ervaar ik ook tijdens het maken van mijn beelden.”