Johan Michiel van Oort (° 1867 – † 1938)
kunstenaars

JOHAN MICHIEL VAN OORT , op 29 mei 1867 geboren in Sluis (Zeeuws-Vlaanderen), kwam uit een familie met veel schilder- en tekentalent. Zijn overgrootmoeder was een Rubens, verwant aan de bekende Peter-Paul. Johan woonde in zijn jeugdjaren in Den Haag, Barneveld en Utrecht. Daar kreeg de zeemanszoon zijn eerste tekenlessen van Jos Hoevenaars Wzn..

Vanaf zijn vijftiende volgt hij gedurende vijf jaar een opleiding aan de Amsterdamse Rijksacademie voor Beeldende Kunsten. Jan bezoekt regelmatig Artis, waarvoor hij samen met Marie Kelting de illustraties op de naambordjes bij de dierenverblijven maakte. Dieren speelden daarna altijd een grote rol in zijn werk. De graficus, schilder en illustrator gaf tekenles, onder andere aan Paul Steenhuizen. Deze was preperateur van Artis en vriend van JACOBUS PIETER THIJSSE. Laatstgenoemde vroeg Van Oort om voor de Verkade-albums de vogels af te beelden. Al eerder had hij als natuurillustrator bijgedragen aan het tijdschrift De Levende Natuur en de boeken ”In het bosch” (1901; samen met JOHANNES GERARDUS KEULEMANS) en ”Het vogeljaar” (1904). Van Oort ontwierp de omslag voor de eerste versie van ”Lente” (1906) en maakte aquarellen van vogels en vissen voor acht Verkade-albums. Toen na ”Zomer” (1907), ”Herfst” (1908), ”Winter” (1909), ”Blonde duinen” (1910), ”De bonte wei” (1911), ”Het Naardermeer” (1912) en ”Bosch en heide” (1913) de albums geen plaatjes meer van planten en dieren bevatten, trok Van Oort zich terug.

Hij trouwde in 1911 met Rosalia Maria Wilhelmina Cornelia Knaapen (° 1869 – † 1940), dochter van de burgemeester van Geldrop. Het huwelijk van het echtpaar bleef kinderloos. Met hun verhuizing naar Geldrop, in 1913, eindigde ook Van Oorts medewerking aan de Verkade-albums. Voor zijn nauwkeurige vogelillustraties leende hij regelmatig, via zijn jongere broer Eduard (”Eep”) Daniël (° 1876 – † 1933) geprepareerde vogels. De hoogleraar systematische dierkunde was namelijk als ornitholoog verbonden aan het Rijksmuseum van Natuurlijke Historie te Leiden. Humoristisch zijn de schilderstukjes waarin hij allerlei dieren in menselijke scènes laat optreden. Het doek ”De vogelraadsvergadering”, dat de kunstenaar in 1937 schonk aan de gemeente Geldrop, is daarvan een voorbeeld. Ook legde Van Oort een voorliefde aan de dag voor kikkers, die hij in een grote verscheidenheid van zowel natuurlijke als menselijke houdingen en expressies afbeeldde. Koningin Wilhelmina gaf hem opdracht in de hal van de koninklijke villa ”De Ruigenhoek” de lijfspreuk van Willem van Oranje –”Saevis tranquillus in undis” (rustig te midden der woedende baren)– uit te beelden. Van Oort schildert een ijsvogel boven wilde golven, vliegend naar een drijvende kruik waarin zich het nest bevindt. Het Van Abbe Museum in Eindhoven vereerde hem bij zijn 70ste verjaardag in september 1937 met een tentoonstelling van zijn werken en in 1981, 43 jaar na zijn overlijden op 12 oktober 1938, werd in Kasteel Geldrop opnieuw een expositie aan de kunstenaar gewijd. Bij die gelegenheid verscheen de brochure ”Jan van Oort, schilder van de intimiteit in de natuur”.

virtuele galerie
kunstenaars