ERIC VAN DER AA is al dertig jaar een enthousiast vogelaar. De interesse voor natuur ontstond rond zijn zevende jaar en kwam in een stroomversnelling toen hij op zijn veertiende lid werd van de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie (NJN). Een dag buiten levert ideeën op voor nieuwe schilderijen, een hobby die Van der Aa na zijn studie oppakte.
Tijdens zijn studie landschapsarchitectuur aan de Landbouwuniversiteit te Wageningen (1982–1988) was aquarelleren gedurende een trimester in het tweede jaar een verplicht vak. „De waarde van het aquarelleren voor deze studie was en is divers; het medium leent zich voor het snel vastleggen van indrukken en beelden en het dwingt om nauwkeurig te kijken en hoofd- en bijzaken snel te scheiden. Ook het vastleggen van beelden met potlood of krijt kreeg aandacht maar deze technieken moesten het, in ieder geval bij mij, uiteindelijk afleggen tegen aquarel”, zegt de ecoloog die op 2 augustus 1963 in Maastricht werd geboren.
De onbegrensde mogelijkheden qua kleuren en de onvoorspelbaarheid van het “nat-in-nat”-werken maken deze techniek voor hem aantrekkelijk. „Er is bovendien geen beter medium om lucht en water vast te leggen dan aquarel. Juist in Nederlandse landschappen zijn dat veelvuldig aanwezige elementen. Daarbij vind ik het ook een voordeel dat deze techniek weinig voorbereiding vergt; binnen 20 seconden kun je beginnen en na een uurtje binnen 20 seconden weer ophouden. Daarmee voorkom je tevens het grootste gevaar van aquarelleren; te lang doorgaan op dezelfde plek in het schilderij. Aquarelleren dwingt tot terughoudendheid; je kunt niet eindeloos kleuren mengen (drie is wel het maximum) en corrigeren; de kleuren worden snel saai of zelfs modderig en het papier raakt na teveel handelingen beschadigd.”
Inmiddels is hem gebleken dat de ‘snelste’ aquarellen vaak de beste zijn. „In plaats van tegen beter weten in de minder geslaagde delen proberen te corrigeren, kun je vaak beter opnieuw beginnen.”
Een snelle aquarel vraagt een goede voorbereiding. „Het loont de moeite om daarin veel tijd te steken. Welk dier in welk decor? Welk formaat ga ik kiezen? Wat is de mooiste compositie? Wat laat ik weg of wat voeg ik toe? Wat worden de witte vlakken en hoe houd ik die wit? In welke volgorde ga ik werken? Welke kleuren ga ik gebruiken? Een belangrijk onderdeel van de voorbereiding is ook het vooraf uittekenen; saai en tijdrovend, maar een nauwkeurige potloodtekening is de beste methode om latere, onherstelbare fouten te voorkomen en biedt bovendien soms nieuwe inzichten qua compositie. En over voorbereiding gesproken: een IPod vol goede muziek is natuurlijk onmisbaar!”
Een aquarel op A3-formaat vergt ongeveer 10 uur, terwijl een A2-formaat Eric gemiddeld 15 uur werk kost. „Aangezien ik gemiddeld slechts een half uur per dag schilder maak ik ongeveer één werk per maand.”
Van der Aa werkt veelal van foto’s, waarbij in de meeste gevallen vogels en decors gecombineerd worden in een aquarel. Daarbij heeft hij veel aan zijn uitgebreide collectie mislukte vogelfoto’s (te klein, niet scherp, te donker, bewogen, net uit beeld gevlogen) en ook de afbeeldingzoeker van Google is een geweldig hulpmiddel. „Het schilderen biedt de mogelijkheid om de scherpte, de kleuren, de compositie, de helderheid, de contrasten en de actie toe te voegen die in de foto’s ontbreken.” Favoriete onderwerpen zijn voor hem herfsttinten en dode bomen. „En sneeuw en ijs: handig bij aquarelleren, want als je begint is het schilderij al half af.” Bloemen beschouwt Eric eveneens als onweerstaanbare objecten om te schilderen. „Sinds mijn eerste bezoek aan Costa Rica is ook de overweldigende complexiteit van het tropisch regenwoud een uitdaging van de eerste orde.”
Zijn werk was te zien bij KUNSTGALERIE OOG VOOR NATUUR, ’t KUNSTHUIS VAN HET OOSTEN, Museum voor Natuur- en Wildbeheer in Doorwerth en in Galerie ’t Posthuys in De Koog (Texel).